Het Natuurhistorisch museum in Rotterdam exposeert van 6 september t/m 7 december 2014 een serie foto’s die André van Soest maakte van dode vogels. Het zijn allemaal raamslachtoffers – vogels die een botsing met glas niet overleefden.

Fotograaf André van Soest koos raamslachtoffers als onderwerp omdat er zich wereldwijd jaarlijks miljarden vogels doodvliegen tegen glazen ruiten en gevels. Een boek en een website zijn speciaal voor de tentoonstelling vervaardigd.

Inleiding van het boek

Fotograferen is documenteren. Met foto’s leggen wij ons leven vast om herinneringen levend te houden. Aan die herinnering zit een emotie gekoppeld - vreugde, vertedering, verwondering - maar mogelijk ook verdriet, boosheid, angst of afschuw. Het zien van een foto roept de context op waarin die foto gemaakt werd.

We zijn sneller geneigd een foto te maken van een positieve gebeurtenis. Dat was niet het geval toen ik op 4 juni 2011 mijn eerste raamslachtoffer vond en het dode nog warme mussenlijfje in mijn hand hield. Geschokt omdat ik getuige was van de plotselinge dood, voelde ik allereerst medelijden. Het vogeltje was kansloos na een botsing tegen een raam van mijn huis. Daarna kwam het handelen, de voorbereidingen voor de foto. Hoe wil ik deze vogel in beeld brengen? Is de vogel voldoende herkenbaar? Hoe maak ik de emotie zichtbaar? Welke vragen gaat de toeschouwer stellen? Welk drama speelde zich af?

Drama en publiciteit - daarmee werd ik geconfronteerd bij het fotograferen van het vijfde slachtoffer, op 14 oktober 2011. Het was een kokmeeuw die door een traumahelikopter in volle vlucht geraakt werd. Een groot gat in de (glazen) cockpit dwong de piloot tot een noodlanding. Dit ‘raamslachtoffer’ werd een museumstuk en kreeg landelijke bekendheid. Na deze gebeurtenis kreeg ik door vrienden, familie en bekenden meer raamslachtoffers aangeboden.

Op die manier bouwde ik een trieste collectie van dode vogels op. Ook ging ik mij meer interesseren in dit probleem dat immens groot blijkt te zijn. Miljarden vogels komen jaarlijks wereldwijd om het leven door aanvaringen met glazen ramen en gevels. De mens is daar verantwoordelijk voor. Wordt het geen tijd dat wij maatregelen nemen om dit probleem te voorkomen of tenminste te reduceren?

De in dit boek getoonde vogels hebben allemaal geleefd, hebben rondgevlogen en u door hun prachtige verschijning wellicht betoverd. Mij gaf iedere dode vogel de overtuiging dat we zuiniger moeten zijn op zoiets moois wat de natuur ons biedt.

André van Soest, Hilversum, augustus 2014